Saldırı Yüzeyi Azaltma Stratejileri

Siber güvenlikte en temel prensiplerden biri saldırı yüzeyini küçültmektir. Ne kadar az servis, port, yetki ve bileşen dışa açıksa; istismar edilebilecek nokta da o kadar az olur. Bu yazıda, gerçek dünyada uygulanabilir saldırı yüzeyi azaltma (attack surface reduction) tekniklerine odaklanacağız.

1. Envanter Çıkarmadan Güvenlik Olmaz

Bir ortamı korumadan önce onu tanımanız gerekir:

  • Tüm sunucular, istemciler ve ağ cihazlarının listesi
  • Üzerlerinde çalışan servisler, portlar ve uygulamalar
  • Kimlerin hangi sistemlere eriştiği

Bu envanteri düzenli olarak otomatik araçlarla (Nmap, agent tabanlı envanter yazılımları vb.) güncellemek, saldırı yüzeyi yönetiminin ilk adımıdır.

2. Gereksiz Servisleri Kapatın

  • Kullanılmayan RDP, SSH, FTP, Telnet gibi servisleri devre dışı bırakın
  • Varsayılan olarak gelen demo uygulamaları ve örnek sayfaları kaldırın
  • Sunucu rolleri net olsun: web sunucusu veritabanı, DNS veya dosya paylaşımı yapmasın

Her kapattığınız servis, potansiyel bir zafiyeti de ortadan kaldırır.

3. Yetki Minimizasyonu ve Ayrıcalıkların Ayrılması

  • Kullanıcı ve servis hesaplarına en az ayrıcalık verin
  • Yönetici hesaplarını günlük kullanım için kullanmayın
  • Hizmet hesaplarını kişisel hesaplardan ayırın
  • Kritik sistemlerde rol tabanlı erişim kontrolü (RBAC) uygulayın

Yetki ne kadar genişse, ele geçirildiğinde vereceği zarar da o kadar büyüktür.

4. Uygulama ve Sistem Hardening

  • Güvenlik benchmark’larını (CIS, STIG vb.) referans alın
  • Kernel ve servis konfigürasyonlarını sıkılaştırın
  • Gereksiz modülleri ve paketleri kaldırın
  • Loglama ve denetim (audit) modüllerini aktif edin

Hardening bir defalık iş değildir; her güncellemeden sonra tekrar gözden geçirilmelidir.

5. Ağ Segmentasyonu ve Mikro Segmentasyon

  • Aynı ağda hem kullanıcı bilgisayarları hem sunucular olmamalı
  • Misafirler, IoT cihazları ve kritik sistemler ayrı VLAN’larda tutulmalı
  • Zero Trust yaklaşımıyla, “aynı ağda” olmayı otomatik güven anlamına gelmekten çıkarın

Mikro segmentasyon ile, saldırgan ağa sızsa bile yatay hareket alanını ciddi şekilde kısıtlayabilirsiniz.

6. Varsayılan Ayarların Tehlikesi

Birçok saldırı, değiştirilmemiş varsayılan yapılandırmalar üzerinden yapılır:

  • Varsayılan şifreler
  • Örnek uygulamalar
  • Açık gelen yönetim panelleri

Yeni kurulan her sistem için bir güvenlik checklist’i oluşturun ve devreye almadan önce bu listeyi eksiksiz uygulayın.

7. Saldırı Yüzeyi İzleme ve Sürekli İyileştirme

  • Otomatik zafiyet taramaları
  • İnternet yüzü açık varlıkların düzenli test edilmesi
  • “Shadow IT” tespiti için DNS ve proxy loglarının incelenmesi

Saldırı yüzeyi statik değildir; yeni projeler, geçici test ortamları, yanlış yapılandırılmış servisler yüzeyi sürekli büyütür. Bu yüzden süreçler otomatikleştirilmeli ve düzenli raporlanmalıdır.

Sonuç

Saldırı yüzeyi azaltma, uçtan uca bir güvenlik programının en yüksek ROI sağlayan adımlarından biridir. Araçlardan önce, mimariyi ve süreçleri doğru tasarlamak gerekir. Gereksiz her port, servis ve yetkiyi kapatmak; gelecekte yaşayacağınız birçok olayı daha oluşmadan engellemenizi sağlar.